Главните митови и заблуди за простите и сложените јаглехидрати

Јаглехидратите го покачуваат шеќерот во крвта (освен влакната). Со тоа го покачуваат и инсулинот. Ова е основата што сите ја знаат.

Проблемот почнува таму каде што „експертите“ ја пласираат полувистината дека сложените јаглехидрати се спори и затоа подобри за шеќерот во крвта, а оттаму и препорачливи. Во теорија убаво звучи. Во пракса – погледнете ги статистиките, или поедноставно, погледнете околу себе. Обидете се да најдете возрасен човек без вишок килограми. Тешко.

Да, има вистина во тоа дека простите јаглехидрати во просек побрзо го креваат шеќерот. Но има и невистина во ова, со што се создаваат повеќе заблуди отколку решенија.

Мит: Сложените јаглехидрати се секогаш „спори“ и по автоматизам подобри за шеќерот во крвта.

Она што систематски се игнорира е: влијанието на храната доаѓа од тоа како е комбиниран оброкот. И влијанието е најпрвин: хормонално.

Соодносот со протеини и масти е клучен. 1 грам шеќер сам и 1 грам шеќер со масти и протеини немаат ист ефект. Затоа, на крај најважен е целиот оброк, а не дали јаглехидратот е „прост“ или „сложен“.

Дополнително, „прости и сложени јаглехидрати“ е премногу општа категорија за од неа да влечеме практични заклучоци. И секако во истата преовладуваат клучни недоразбирања (не во неедуцираниот свет, во едуцираниот).

Заблуда: Видот на јаглехидратот е пресуден, наместо тоа како е комбиниран целиот оброк со протеини и масти. [Така се занемарува хормоналниот ефект.]

Најголемиот мит кој постои во врска со јаглехидратите воопшто е:

Јаглехидратите се неопходни за енергија.

Тоа е класичен мит и заблуда која сè уште се проповеда како алфа и омега, дури и ѝ се припишува поддршка од медицината, додека медицината изречито го демантира.

Гликемиски индекс

ГИ е мерка колку брзо некоја храна го покачува шеќерот во крвта. ГИ како мерка е создадена врз основа на гликозата како стандард, чиј ГИ е назначен на 100.

Белиот леб е сложен јаглехидрат. А сепак има гликемиски индекс околу 90. Белиот шеќер има ГИ околу 65.

Малтодекстринот е сложен јаглехидрат и се става во гејнери и „спортски“ производи, а има ГИ од 105 до 135 – побрз од шеќерот.

Корнфлекс – сложени јаглехидрати, ГИ околу 85.

Овесната каша, миленик на „експертите“ – сложени јаглехидрати со ГИ околу 80.

Тестенини – сложени јаглехидрати, но сепак брзи.

Компир, палента, пченкарно брашно – сложени, но силно и брзо го креваат шеќерот.

Значи каде е проблемот?

Теоријата вели: сложените јаглехидрати (полисахариди – составени од многу шеќерни молекули поврзани меѓусебно) бараат повеќе време за дигестија, па затоа се поспори. Логично. Само што јаглехидратите кај голем дел од намирниците и оброците во пракса телото ги разложува многу брзо.

Компирот, класичен пример за „здрав скроб“, има ГИ околу 80. Побрз и од белиот шеќер.

Мит: „Сложената“ структура на јаглехидратот секогаш гарантира низок гликемиски индекс.

Другата приказна се влакната. Да, влакната го успоруваат покачувањето на шеќерот. Но количината е клучна. 2-3 грама влакна не прават магија.

Белиот ориз има околу 2.7 гр влакна. Кафеавиот околу 4.3 гр влакна. Мислите дека разликата од 1.6 гр влакна е значајна? Не е, но сепак се „продава“ како огромна. Ниту 4.3 гр влакна не се суштински значајни. Притоа интегралните целозрнести варијанти содржат повеќе тешки метали, бидејќи тие се акумулираат токму во лушпата (замислете, таа е омилен фактор на „експертот“).

Мит: Минималната разлика во влакна прави значајна разлика за здравјето.

Заблуда: Интегралните намирници се секогаш поздрави [притоа занемарувајќи го присуството на тешки метали во нивната лушпа].

И тука доаѓаме до апсурдот: луѓето мислат дека направиле „огромен здрав чекор“ затоа што смениле бел со кафеав ориз, додека не промениле ниту едно од важните нешта како количини, фреквенција, сон, стрес, вежбање.

На овој начин на луѓето им се пренасочува фокусот од вистинските нешта на нешта кои немаат никакво влијание. Така остануваат да играат со безначајни потези, додека на генерален план сликата се влошува. Секако дека нема да се подобри со потези кои немаат смисла. Тоа се погрешните потези за менување.

2 гр влакна плус не значат ништо доколку внесуваш 7 конзерванси од димената шунка. Или доколку пиеш 8 кафиња. Или 4 ракии. Или доколку сонот не е доволно ресторативен. Ова се само некои од вредните таргети на кои човек треба да се фокусира. „Вредни“ затоа што со нивна промена се постигнуваат ЗНАЧАЈНИ промени во животот. А не со бесмислици како кафеав шеќер кој бил поприроден од белиот шеќер.

Заблуда: Бесмислени промени во исхраната (како бојата на оризот) се клучни фактори во здравјето.

Заблуда: Кафеавиот шеќер е подобар или „поприроден“ од белиот шеќер.

Практичен пример:

Човек што пие 7 кафиња дневно, ако ги намали на 1-2, може целосно да се ослободи од анксиозност или панични напади (ова редовно се случува во мојата пракса). Но нему му велат да се фокусира на бојата на оризот. За анксиозноста добива лекови. Значи 7 кафиња плус уште хемија. Генијално!

Заблуда: Здравствените проблеми (како анксиозност и депресија) се третираат со лекови, наместо со промена на животни навики.

На тој начин фокусот се пренасочува од фактори што прават огромна разлика кон фактори што само ја влошуваат состојбата и дозволуваат вистинските причини да продолжат непроменети. Затоа здравјето и енергијата на популацијата одат надолу, тестостеронот кај мажите опаѓа од година во година, сè повеќе дијабет, влошена плодност, нередовни месечни циклуси, канцер, хипотироидизам, срцеви проблеми.

Тоа е една од замките како да се направи популација која стагнира и постојатно внатрешно се бори со проблеми кои не треба ни да постојат.

Во таква состојба луѓето сè помалку можат да контролираат, а сè повеќе се контролирани.

Поука: дефокусот од битните детали носи влошување, додека вистинските проблеми во начинот на живот остануваат непроменети.

Запрашајте се, кој ќе има повеќе енергија и волја ефективно и до крај да ги решава личните, семејните и општествените проблеми? Човек со висока енергија или нестабилна енергија? Со замастен црн дроб или без? Со постојано висок инсулин или стабилен? Со 30 кг вишок или без?

Одговорите се очигледни.

Кога би знаеле што навистина прават кофеинот, честите инсулински пикови или погрешната исхрана – луѓето не би живееле вака. Но: